- snotter-tv * 2 -

Na het bekijken van de laatste aflevering van die vijfdelige sci-fi serie, voel ik me erg vreemd. En ook nogal verward over waar dat dan vandaan komt.

Ik ga niet door over het hoe en wat (dat kan je eventueel hier lezen) en hoeveel tranen ik heb gelaten over het gegeven dat Hij er niet meer is, maar wel even over het idee dat iets als een tv programma je kan laten voelen alsof je door een trein bent aangereden. Want zo voelde het. Gisteren liep ik als een zombie rond en vanmorgen werd ik wakker met een gigantische hoofdpijn. Waarom kan iets waar je niet eens bij bent geweest, zoveel impact hebben?

Daarvoor moet ik terugdenken aan toen Lady Di gestorven was, in augustus 1997. Een vreselijke dag, ik weet het nog als de dag van gisteren, hoe heel Engeland in een staat van rouw plonsde, alsof Lady Di hun dochter/moeder/zus/buurvrouw was geweest. Terwijl ze niet meer was dan iemand waar je over las in de krant of de Privé, en waar regelmatig troep ever werd gesuggereerd. Ineens was zij de personificatie van alles wat goed was en mooi en was haar dood het bewijs dat de wereld slecht was. Boo hiss... En een verdriet, zoveel, en zo lang... De bloemen die hun weg vonden naar Buckingham Palace, de kaarten en de blijken van droefenis - ongekend in een land wat overal bekend staat om zijn beheerstheid, zijn geperfectioneerde afstandelijkheid. Engelsen doen niet aan publieke emotie (behalve misschien boosheid), en al helemaal niet voor tv. Maar daar was helemaal niets van over. Er werd gehuild, gepraat, geleden, en dat allemaal voor het oog van de wereld.

Er werden specialisten geraadpleegd - waar moet het heen met dit land - en die kwamen met theorieën die eigenlijk best wel ergens op sloegen: het verdriet van die mensen zat er al heel lang, en iets als een ramp als dit gaf ze een soort van goedkeuring om het verdriet te uiten. Het feit dat sommigen vertelden dat ze nu meer huilden dan dat ze bij de dood van hun eigen ouders deden, was in eerste instantie schokkend, maar ook begrijpelijk, als je nagaat dat er toen vast geen tijd of plek voor was. En zoiets kan dan dingen losmaken die je normaal binnen houdt. Om niemand tot last te zijn of omdat je niet weet hoe je je verdriet een plek moet geven.

Maar waarom voel ik me dan zo getraumatiseerd door een tv programma? Is het een zelfde vorm van onverwerkt verdriet of angsten die opgewekt worden door beelden van stervende fictieve personages of gebeurtenissen die misschien ooit wel eens zouden kunnen voorkomen, in een doemscenario vol verschikkingen? Kan een hooggevoelige geest sowieso nooit tegen dit soort dingen, of kan het worden gebruikt in een manier om met bepaalde emoties om te gaan?

Ik weet dat ik normaal blijf hangen bij behaaglijke programma's en films, die mij laten voelen dat de wereld eigenlijk wel heel leuk en fijn is. Maar dat is het natuurlijk niet altijd. en er steeds van weglopen, of niet mee om leren gaan, is best wel nutteloos. Alsof je een wereld kan recreëren waarin nooit lelijke dingen gebeuren, dat waar je je kinderen voor wil behoeden, omdat je ze zo graag alleen het moois wil laten leren. Maar er is niet alleen moois.

Maar in plaats van het behoeden voor lelijks en engs en beangstigends, is het belangrijk dat ze leren dat sommige dingen, hoewel niet fijn, wel doorheen te komen zijn. Verdriet en teleurstelling en boosheid en frustratie die niet doorleefd of geaccepteerd is, die geen plekje hebben gekregen, blijven zitten en komen terug. In de vorm van ziektes, of als je een science fiction programma zit te kijken waar vreselijke dingen gebeuren met sympathieke personages...

Of zo...

- snotter-tv -

Ik ben een watje.
Loop wel heel stoer te roepen dat sci-fi voor meisjes intussen heel toegankelijk is en dat zelfs ik deze week elke avond naar Torchwood kijk, maar na de aflevering van gisteravond weet ik het niet meer zo zeker...

Dat Captain Jack - na geëxplodeerd te zijn - weer herbouwd is, dankzij een methode die echt helemaal nergens op slaat als je nix hebt met Doctor Who, is tot daar aan toe. Suspend reality en go with the story, zo werkt het nou eenmaal. Maar dat de schrijvers het nodig vonden om de watjes tussen de kijkers eens flink de stuipen op het lijf moeten jagen, daar wordt ik erg verdrietig van... De grootste reden dat ik keek - Ianto, de conciërge die gepromoveerd was tot volwaardig medewerker en lief van Jack - ligt in een bodybag tussen de vele andere slachtoffers... Dood... Waaaahhhhh!!!!! Neeeeeee!!!!! Bleeeer...

En daar kan ik dus niet tegen... Mijn ´veel te betrokken zijn bij het verhaal´ is weer verworden tot een ´geobsedeerd zijn´ en daar kunnen vermoordde hoofdpersonages niet bij... Veel te emotioneel. Maar de must om er geen comfortabele romantische dramaserie van te maken waar de helden met elkaar trouwen en nog lang en gelukkig leven, begrijp ik heel goed. Al dat knuffelige gedoe - da´s voor watjes, en die moeten maar een dvd van Pride & Prejudice gaan kopen, of een film met Hugh Grant...

Weet niet of ik de aflevering van vanavond aan kan. Hij schijnt heel spannend te worden en het lijkt erop dat er van het hele team niemand overblijft, behalve die Welshe dame met gigantische tanden. Shit...

Om maar weer eens een Engelse uitdrukking te gebruiken: Maybe i need to get a life...

- bijvoorbeeld -

Om mijn afgrijselijk generaliserende stukje van gisteren nog wat kracht bij te zetten, een paar voorbeelden van dingen die mij (en lief) met enige regelmaat opvallen... Waarbij voorop gesteld dat het vooral niet te serieus bedoeld is...

- Hier worden ons adviezen gegeven waar we niet om hebben gevraagd, iets wat ons in UK nooit is overkomen.

- Daar heb ik tien jaar ongeregistreerd rondgelopen. Lief mocht hier niet eens een huis betrekken zonder werkvergunning. Men houdt hier errug veel van registreren...

- Britten hebben (over het algemeen) een laag zelfbeeld. Nederlanders helemaal niet...

- Nederlanders nemen zichzelf heel serieus. En zien dat niet als een negatief aspect.

- Nederlanders zijn heel georganiseerd en verwachten dat ook van de mensen om hen heen. Mijn chaotische aard wordt hier niet erg gewaardeerd. Daar viel het niet eens op...

- Als je daar een beetje slim uit de hoek komt of laat merken hoe intelligent je bent door woorden van meer dan drie lettergrepen te gebruiken, wordt je met veel argwaan in de gaten gehouden. Niemand knippert daar met zijn ogen als men als 'loser' wordt bestempeld. Moet je hier eens proberen...

- Daar wordt je om de haverklap in de zeik genomen en daar moet je vooral gewoon tegen kunnen, anders is het een hel.

- Hier worden anderen in de zeik genomen die minder sterk overkomen, maar kan men er niet zo goed tegen als men zelf onder vuur komt te liggen.

- Daar is men vooral beleefd omdat men bang is voor de toorn van anderen, hier is men achterdochtig voor beleefdheid en wordt het gezien als een teken van zwakheid.

- Daar accepteert men dingen die gebeuren. Er wordt steen en been geklaagd, maar niet tegen die instanties die er iets aan zouden kunnen doen. Waarschijnlijk omdat men heeft geleerd dat het geen zak uitmaakt. Hier moet wat 'fout' is meteen veranderd/verbeterd worden en zal men geen dag langer dan nodig zonder perfectie zitten. Een staaltje machteloosheid vs. verwendheid...

Over het algemeen dus - ik ken heel relaxte Nederlanders die hier totaal niet in te herkennen zijn (niet veel, maar toch...), en Britten die zo georganiseerd zijn dat je er eng van wordt. Maar als je er niet op let, zal het inderdaad niet opvallen. Als je prioriteiten ergens anders liggen, zullen je andere dingen opvallen... Toen ik pas in Engeland woonde, dacht ik dat ze daar allemaal grappig waren en artistiek en relaxt en welgemanierd, maar na er tien jaar te hebben vertoeft, en tien jaar af en toe een bezoek gebracht, vallen een hele hoop andere dingen op. Hier, en daar... Nergens is het beter, alleen maar mooier, of meer passend bij je karakter... Dat was heel lang Engeland, maar nu geen van beide landen specifiek, merk ik... Ik moet het toch gewoon bij mezelf gaan vinden en mijn plekje niet van een land af laten hangen.

Om met Oscar Wilde te spreken: 'Patriotism is the virtue of the vicious' (Vaderlandsliefde is een verdienste van de kwaadwilligen...). Dus nemen we het maar met een behoorlijke korrel zout...

- grensloos -

Waarom we in Nederland wonen en niet in Engeland, wat toch zoveel mooier en interessanter is dan Nederland, werd mij een tijd geleden gevraagd...

En dan daar maar eens een antwoord op geven wat ergens op sloeg... Ik moest even nadenken, over het waarom wij ook weer hierheen kwamen, tien jaar terug. Toen was de beslissing gebaseerd op het feit dat we de grootouders van Lief zijn kant bijna nooit zagen, en dat het onderwijs verschrikkelijk is daarzo. En telkens als we daarzo waren, op vakantie, voelde ik heimwee, wat ik hier nooit had. Het heeft echt heel erg lang geduurd voordat ik echt hier was, en niet meer half in Engeland, de tv en kranten volgend, op de hoogte blijvend door Radio 5Live. Wat ineens over was, de laatste keer dat we er waren. Waarom? Geen idee.

In grote lijnen - en ik scheer nu twee volken over een paar kammen - is het grootste verschil met Nederland en Engeland, dat in het laatste land (over het algemeen dus) het volk nogal puberaal is ingesteld, terwijl hier het gros best wel heel erg volwassen is. Te volwassen, voel ik soms, op het dodelijk saaie af, maar voor kinderen is het zeer plezierig, omdat zij als kind de ruimte krijgen om kind te zijn, en weten dat De Volwassenen gewoon hun volwassen ding doen. Dat gevoel hadden wij daar dus niet. Volwassenen waren net zo kinderachtig als de kinderen, maar leken zich mateloos te storen aan het feit dat de echte kinderen hun in een slecht daglicht stelden. En dat ze voor die kinderen dus eigenlijk veel volwassener moesten worden, werkte als een rode lap op een stier. Dat we hier af en toe een beetje simpel worden van het gevoel dat we niet helemaal sporen, niet begrepen worden en gezien worden als vreemd, is dan weer een minder prettige bijkomstigheid, maar daar is wel mee te leven... We hebben ons hier in elk geval nog nooit onveilig gevoeld...

Mijn antwoord verbaasde de vragenstelster nogal, daar had ze zelf nog nooit over nagedacht, en dat ik ook wel te begrijpen - wanneer vergelijk je nou culturen die zo dicht bij elkaar leven en die zoveel met elkaar te maken hebben. Komt een heleboel vernieuwende cultuur niet uit Engeland (schrijvers, filmmakers, tv, docu's, muziek, kunst)? Het verschil met België en Duitsland en hier zijn groot, maar redelijk begrijpelijk. Maar dat Engeland zo anders is, zoals ik het beschreef, daar was ze erg verbaasd over. Hoe kwam dat dan?

Verder over die kam scherend lijkt het mij dat de klassenverschillen die daar nog altijd heersen, hebben gemaakt dat het grootste deel van de niet in de slappe was zittende bevolking nooit verantwoordelijk heeft leren zijn voor hun levens. Klinkt erg dramatisch, maar in series als Jane Eyre en Pride & Prejudice, waar rijke lui een heerlijk leven leiden en sloebers niet zo erg, wordt duidelijk dat die sloebers wordt geleerd dat pogingen tot verbetering van hun leven zinloos is. Het wordt toch nooit wat. (kijk in Trainspotting, of Billy Elliot, of films van Ken Loach, Control). Hier in Europa is een klassenstrijd geweest die vruchten afwierp - het volk kiest en kan zijn eigen leven leven, zoals men dat grotendeels wenst. Hard werken en goed kiezen levert wat op. Maar die tendens heeft het in Engeland nooit zo gehaald. Op een of ander manier zijn the working classes daar blijven denken dat een dubbeltje nooit een euro zal worden, en die machteloosheid maakte dat de pubercultuur een beetje de dienst uitmaakt. Dat het een eiland is, en geen directe betrokkenheid hebben met andere landen en culturen waar ze mee te maken hebben voor handel, kan er ook mee te maken hebben. Misschien voelt dat niet zo niet in rijkere streken, maar daar waar wij woonden wel - zij die anders zijn of zich anders voelen dan de rest, hebben het heel zwaar daar. Vroeger was de tegenstelling arm/rijk, nu is de tegenstelling dom (al dan niet gecultiveerd)/slim en Brits/niet Brits. Die strijd lijkt men daar nodig te hebben. En een huisje in the middle of nowhere zat er niet in. Dus was de keuze om naar Holland te komen niet zo heel moeilijk...

Blijft wel dat ik het soms verschrikkelijk mis, de humor, het studentikoze gevoel wat er overal wel hangt, het gemak waarop kunst en alternatieve creativiteit er altijd wel een plekje vind. Want omdat er een sterke Them & Us cultuur is - nog veel sterker dan hier - is er ook een duidelijke scheiding in Normaal en Alternatief. En daar had ik dan weer geen moeite mee. In tegendeel - lekker duidelijk...

- ruimte voor meisjes -

Meisjes horen niet van Science Fiction te houden. Dat is een jongens ding en daar horen geen hysterisch gillende meisjes tussen die buitenaardse monsters eng vinden. Technische snufjes die wonderlijk levens redden (vooral die van de Held Van Het Verhaal) en verhaallijnen waar geen touw aan vast te knopen is als je er halverwege invalt, gebrek aan emoties - dit alles maakt dat meisjes verre blijven van Sci-Fi. Zo niet in ons huis... En ik geef de BBC de schuld... Hoewel - vroeger keek ik naar Battlestar Galactica, een zeer kinder (en meisjes-) vriendelijke sci-fi serie, waarin de held een mooie blonde jongen was die altijd zonder kleerscheuren uit de strijd kwam rollen. Er werden geen vragen gesteld, dat had ik al snel door, je moest gewoon aannemen dat wat er gebeurde op een ander planeet, of met speciale technologie gewoon mogelijk is. Klaar. Niet zeuren. Na mijn jeugd bleef sci-fi op de achtergrond - zowel Star Wars als Star Trek haalden het niet. In Engeland leerde ik Red Dwarf kennen - een spoof met een paar geflipte types en bakken vol humor, verhalen die echt nergens over gingen, maar wel werkten en het heel serieuze van sci-fi was meteen voorgoed verdwenen.

Totdat de BBC een jaar of 6 geleden besloot om Doctor Who nieuw leven in te blazen. Met drie jongens in huis en een echtgenoot die in zijn jeugd was opgegroeid met de kartonnen sets en grote, met aluminiumfolie bedekte zoutvaatjes (Daleks - waar hij zo bang voor was dat hij achter de bank kroop), ging ik daar niet onder uit komen. Al deed ik wel mijn best - ooit wel van gehoord, maar niet erg onder de indruk, dus kon ik er ook niet erg warm van worden toen de hype-machine in gang werd gezet. Daleks? Tuurlijk... Cybermen? Ja hoor... The Doctor? Dus? Maar de BBC - niet achterlijk - was slim en had een meisje gevonden die maatjes werd met de Doctor, een stoer meisje, niet zo'n hysterisch watje die bang is om haar nagels te breken. Nee, een meid (blond, dat dan weer wel - de papa's moeten ook wat hebben om naar te kijken...) die van wanten wist. En toen kwam de Doctor in beeld. Geen vreemd oud mannetje, geen excentrieke mafketel, geen geflipte professor, nee: een kerel, die zo uit de kolenmijnen van Yorkshire leek te zijn geklommen en de wereld wel eens eventjes zou gaan redden. Met zijn ultrasonische schroevendraaier. Yes... ik was verkocht...

Geen aflevering overgeslagen, kolenmijn-doctor is intussen vervangen door een prachtig (= lekker) ding met maf haar en blond meisje door drie verschillende stoere dames, maar ik blijf kijken. De verhalen zijn idioot, maar dat hoort nou eenmaal zo, en de buitenaardse monsters lijken het massaal op Engeland (= London) te hebben gemunt, de rotzakken... Maar niet alleen Daar, ook Wales, en dan vooral Cardiff blijkt een magneet voor engerds met wereldvernietigingsdrang te zijn (een van de afleveringen ging over Massive weapons of destruction, wat een woordspeling was op de weapons of mass destruction waar George Bush in die tijd steeds over bleef zei- zeuren, om toch maar Irak te mogen aanvallen...).

En daar zit nu dus Torchwood (anagram van Doctor Who), een soort van Geheime dienst voor alles buitenaards waar een van de onderweg opgeduikelde karakters, Captain Jack, het scepter zwaait. Hiep hoi! Ook al een mooike, met veel te perfecte tanden (hij komt uit Amerika) en een paar side-kicks (Gwen, irritante dame met Heel Erg Welsh accent; de oversekste gast die medicijnen heeft gestudeerd; het oriëntaals mutsje wat zeer begaafd is en alles van computers weet - laatste twee intussen niet meer onder ons - en Ianto, de prachtige ´conciërge´ die hopeloos verliefd is op Capt. Jack (gelukkig voor hem wederzijds) en intussen is gepromoveerd tot volwaardig medewerker. Gelukkig... Hij krijgt de beste tekst...). En intussen ben ik er dan achter waarom dit soort sci-fi (en ook Star Wars tot op zekere hoogte) wel door mijn meisjes-radar zijn geglipt: er komen emoties in voor. De karakters zijn niet allemaal koelbloedig en genadeloos - ze hebben hart voor de zaak en elkaar, er worden relaties aangegaan, men voelt. Misschien is dat het verschil met de Battlestar Galactica´s van vroeger - zijn de jongens die de scripts schrijven gevoeliger geworden?

Wat het ook is - vanavond is deel twee van een vijfdelige serie die elke dag een aflevering op ons afvuurt. Gisteren werd Capt. Jack opgeblazen, wat zijn vermogen om steeds uit de dood op te staan toch wel erg gaat testen. Ik stel geen vragen... Ik kijk en onderga en voel mee...

- death by chocolate-ijsjes -

Een van de redenen om regelmatig in Antwerpen te vertoeven is de aanwezigheid van Ben & Jerry ijs-winkeltjes. De ijsjes zijn heerlijk, de entourage funky en de service vriendelijk en snel. Gisteren bijvoorbeeld waren bij met Nanny en Grandad in Antwerpen voor een bezoek - hun hotel stond daar en - behalve manlief - gaan wij allen graag per trein naar daar. Er werd gewandeld, gebabbeld, gegeten in het Italiaanse restaurant waar wij vaste klant zijn en koffie gedronken in en van de duizenden koffietentjes, geflirt met de bediening (zelfs door mijn schoonmoeder!!) en gedanst op de muziek van een jazzbandje wat hits ten gehore bracht (Beatles, James Bond Thema, Mama's & Papa's). Polly en ik waren niet te stoppen. Nanny en Grandad waren redelijk onder de indruk van de stad (ze komen zelf uit London, dus Toeristische Grote Stad doet ze weinig), maar ook doodop van al het gewandel, wat dankzij de hitte een veldslag bleek. Een ijsje van De heren Ben en Jerry ging er wel in. Dat was wel eens anders...

Ooit, heel lang geleden, nam Lief mij eens mee naar een ijssalon van Haagen-Dasz aan Kings Road, London. We waren nog maar kort bij elkaar en hij ging mij groovy plekken in de stad laten zien. Alles was/is in mijn ogen groovy in London, maar hij kende de plekken die niet in de gidsen stonden, plaatsen waar hij kwam als kind en als tiener en die waren minstens zo mooi, leuk of interessant als de begane paden. Kings Road was ooit de plek voor Hip Engeland. En het had nog steeds een cachet, Hip London liep er nog steeds rond, al was het meer omdat het Kings Road was, en niet omdat dat winkeltje van the Sex Pistols er stond. De ijssalon - een totaal nieuw concept voor mij, een ijssalon van een merk!? - werd bevolkt door van die hippe types die mij op een of andere manier nogal intimideerden, in die tijd. Ik was bloednerveus...

We bestelden een heerlijk ijsje (aardbeien met slagroom) en vielen aan. Even later viel mijn ijsje op de grond en de combinatie van Lief zijn nogal ontplofbare aard van toen en Britse schaamte over zo ongeveer alles (en die van mij), zorgde voor een zeer onplezierige situatie. Iedereen keek natuurlijk naar mij, terwijl ik het ijsje weer in de kom schepte, de mevrouw van de bediening kwam met een mop en emmer en zwiepte alles pontificaal van de grond en ik kreeg gewoon een nieuw ijsje. Maar de lol was er wel vanaf. Sinds die tijd hoefde ik geen ijsjes meer in een ijssalon, hoe hip en groovy het er ook bij stond...

Maar dat is nu dus veranderd - ik voel me door niemand meer geïntimideerd, Lief ontploft niet meer en Ben en Jerry ijsjes zijn fenomenaal... Chocolate Fudge Brownie... Ik bedoel, daar kan ik dus geen nee tegen zeggen...

- nog meer gepuber -

Een huis delen met een aantal echte pubers is zeer enerverend. Wij hebben er intussen twee, al gedraagt nummer drie zich ook met enige regelmaat als een volleerd pubertje. Hij is negen, en in die fase dat hij de wereld aan het leren kennen is, zoals negenjarigen dat zo indrukwekkend kunnen. De andere twee hebben die fase al gehad. Gelukkig maar, want ik denk niet dat ik die van onze oudste nog eens zou kunnen doormaken. Niet dat hij zo vreselijk was, maar de combinatie van mijn zwangerschapshormonen die welig tierden en zijn gevoelens die hij maar niet onder de knie kreeg, maakten het een turbulente tijd voor ons allemaal. De combinatie babyblues en pre-puber-stress is kennelijk niet iets waar ik goed in ben...

Stress sowieso niet - tijdens ruzie zit ik hier echt mijzelf tegen te houden om ze niet meteen uit elkaar te scheuren en te gaan gillen. 'En nu ophouden!' Kinderen moeten leren hun eigen grenzen te beschermen, maar omdat ik daar nog steeds zelf mee aan het worstelen ben, zijn die kleine strijdjes steeds heel moeilijk. Gelukkig zijn ze ook heel leuk. Gisteren bijvoorbeeld stond Oudste te koken (Buritto's) en Tweede was driftig koekjes aan het bakken met de twee jongsten. En ze passen ook al regelmatig op, als er even naar de winkel gegaan moet, als we eens samen uit willen (al twee keer gebeurd in het laatste jaar...). En oudste speelt natuurlijk ook prachtig gitaar, waardoor we wel eens een privé-concert in de tuin hebben!! En Tweede doet heel vaak iets met de kleintjes, waardoor wij handen vrij hebben om dingen in huis te doen. En als ze in een melige bui zijn, is het werkelijk lachen geblazen... En oudste ruimt nu bijvoorbeeld ook al uit zichzelf zijn kamer op. Tweede nog niet, maar wij zijn vol hoop.

Dit soort dingen moet ik maar gewoon onthouden, vooral als oudste 'vergeet' wakker te worden voor zijn eerste proefwerk, zoals vanmorgen, en als een kwaaie stier door het huis raast. Hij kan er maar beter nu doorheen, dan dat 'ie ermee blijft zitten en net als zijn moeder gewoon zijn hele leven blijft door-puberen.

Ik sta af en toe echt te kijken van die jongens, dat ze al zoveel verder zijn dan ik, zelfstandige denkers, behulpzaam, voor zichzelf kunnen zorgen, niet afhankelijk willen zijn van ons. Natuurlijk hebben we dat altijd wel aangemoedigd, hebben ze nooit 'verwend' in die zin, wisten allebei het belang van het voelen van je eigen krachten en je eigen kunnen. Maar dan moet het natuurlijk nog maar zo uitwerken. Je kan wel van alles bedenken, en ze zijn er natuurlijk nog niet (er is nog niemand het huis uit...). Ik hoop dat ze zo blijven als ze zijn, sterk, leuk, grappig en zelfstandig. Maar dan in hun eigen plekken, hun eigen levens leidend.

We zullen zien...